Bỏ qua đến nội dung

Cánh đồng điện gió Bạc Liêu - Biểu tượng năng lượng xanh vươn mình trên vùng biển cực Nam

Tọa lạc trên thềm lục địa ven biển xã Vĩnh Trạch Đông, cánh đồng điện gió Bạc Liêu là công trình điện gió trên biển đầu tiên tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với quy mô sáu mươi hai trụ tua bin thép trắng nối liền bằng hệ thống cầu dẫn bê tông vươn xa giữa đại dương.

NSSC Cà MauĐăng: Cập nhật lần cuối: 17 phút đọc

Toàn cảnh cánh đồng điện gió Bạc Liêu với hàng chục trụ tua bin vươn cao dưới ánh hoàng hôn trên biển Vĩnh Trạch Đông

Giữa vùng biển nông giàu phù sa bồi đắp ở phía đông bán đảo Cà Mau, cánh đồng điện gió Bạc Liêu hiện lên như một công trình kiến trúc công nghiệp hiện đại giao hòa cùng thiên nhiên hoang sơ. Những hàng trụ quạt gió khổng lồ cắm sâu xuống lớp địa tầng thềm lục địa không chỉ đánh dấu bước chuyển mình của ngành năng lượng tái tạo vùng cực Nam mà còn kiến tạo nên diện mạo cảnh quan biểu tượng mới cho dải bờ biển phương Nam.

Bối cảnh ra đời công trình cánh đồng điện gió Bạc Liêu

Dải bờ biển kéo dài từ cửa Gành Hào lên khu vực Nhà Mát và xã Vĩnh Trạch Đông vốn là vùng đất chịu tác động trực tiếp của chế độ gió mùa nhiệt đới ổn định quanh năm. Trước khi những trụ thép vươn cao giữa sóng nước, vùng ven biển này chủ yếu được biết đến với những cánh đồng muối Bạc Liêu trắng xóa dưới nắng gắt và dải rừng ngập mặn chắn sóng bảo vệ đê biển.

Điều kiện tự nhiên vùng biển Vĩnh Trạch Đông

Khảo sát khí tượng hải văn tại khu vực thềm lục địa ven bờ bãi bồi ven biển Đông cho thấy tốc độ gió trung bình năm đạt từ 6,5 đến 7,2 mét trên giây ở độ cao tám mươi mét so với mực nước biển. Luồng gió chướng từ biển khơi thổi đều đặn vào đất liền mà không bị che chắn bởi địa hình đồi núi hay các vật cản cao tầng, tạo nên nguồn động năng tự nhiên dồi dào và liên tục suốt mười hai tháng trong năm.

Bên cạnh lợi thế về trường gió ổn định, khu vực xã Vĩnh Trạch Đông còn sở hữu thềm lục địa thoải dần với mực nước thủy triều lên xuống theo chế độ bán nhật triều không đều của biển Đông. Vùng bãi bồi ngập nước ven bờ vừa thuận lợi cho việc thi công hệ thống móng cọc bê tông dự ứng lực trên biển vừa hạn chế tối đa việc thu hồi diện tích đất canh tác nông nghiệp hay không gian cư trú lâu đời của cộng đồng cư dân địa phương.

Địa tầng trầm tích tại khu vực bãi bồi là sự tích tụ hàng nghìn năm của bùn sét pha cát mịn do hệ thống sông rạch vùng bán đảo bồi đắp. Dưới lớp bùn mặt giàu dinh dưỡng nuôi sống hệ động thực vật ngập mặn là các tầng đất sét cứng ở độ sâu từ ba mươi đến bốn mươi lăm mét, tạo điểm tựa địa chất vững chắc cho các trụ móng cọc khoan nhồi chịu lực xoắn và lực đẩy ngang của sóng gió đại dương.

Thông số kỹ thuật và quy hoạchChi tiết ghi nhận tại công trìnhÝ nghĩa đối với hạ tầng năng lượng và cảnh quan
Vị trí tọa lạcVùng thềm lục địa ven biển xã Vĩnh Trạch ĐôngTận dụng luồng gió biển ổn định và bảo tồn quỹ đất liền
Thời điểm khởi côngNgày 09 tháng 09 năm 2010Dự án điện gió trên biển tiên phong tại Đồng bằng sông Cửu Long
Tổng quy mô trụ quạt62 trụ tua bin gió chia làm hai giai đoạnHình thành mạng lưới trụ năng lượng trải dài trên mặt biển
Tổng công suất lắp đặtCông suất 99,2 MW hòa lưới điện quốc giaCung cấp bình quân khoảng 320 triệu kWh điện sạch mỗi năm
Chiều cao trụ thépKhoảng 80 mét tính từ bệ móng trên mặt biểnĐón luồng gió tầng cao ổn định và tạo điểm nhấn thị giác từ xa
Đường kính cánh quạt82 mét với ba cánh nhựa tổng hợp chịu lựcTự động điều chỉnh góc đón gió và gập cánh khi bão lớn

Các giai đoạn thi công trên thềm lục địa

Khởi công xây dựng vào ngày 09 tháng 09 năm 2010, dự án cánh đồng điện gió Bạc Liêu là công trình điện gió xây dựng trên thềm lục địa ven biển đầu tiên tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Trong giai đoạn đầu tiên kéo dài từ năm 2010 đến năm 2013, các kỹ sư và công nhân đã vượt qua điều kiện thi công phức tạp giữa vùng bùn lầy ngập mặn, phụ thuộc hoàn toàn vào con nước thủy triều lên xuống để vận chuyển vật liệu và dựng thành công mười trụ tua bin đầu tiên với tổng công suất mười sáu megawatt, chính thức hòa vào lưới điện quốc gia vào tháng 05 năm 2013.

Tiếp nối thành công kỹ thuật của giai đoạn mở đầu, giai đoạn hai của dự án được triển khai từ cuối năm 2013 đến đầu năm 2016 với việc lắp đặt thêm năm mươi hai trụ tua bin ngoài khơi. Khi toàn bộ 62 trụ tua bin gió hoàn tất vận hành thương mại vào tháng 01 năm 2016, tổng quy mô toàn nhà máy đạt công suất 99,2 MW, cung cấp sản lượng điện bình quân hàng năm khoảng ba trăm hai mươi triệu kilowatt giờ cho hệ thống điện miền Nam.

Việc hoàn thiện toàn bộ sáu mươi hai trụ quạt gió trải rộng trên diện tích mặt biển gần một nghìn ba trăm héc ta đã biến vùng bờ biển từng chịu nhiều thiệt hại trong cơn bão lịch sử Linda năm 1997 thành một trung tâm sản xuất điện năng sạch kiểu mẫu. Công trình minh chứng cho năng lực làm chủ công nghệ xây dựng công trình biển phức tạp của đội ngũ kỹ sư trong nước khi phối hợp cùng các chuyên gia năng lượng quốc tế.

Hệ thống trụ tua bin thép trắng khổng lồ nối liền trên mặt nước tại cánh đồng điện gió Bạc Liêu
Hệ thống trụ tua bin thép trắng khổng lồ nối liền trên mặt nước tại cánh đồng điện gió Bạc Liêu

Quy hoạch không gian và kiến trúc cánh đồng điện gió Bạc Liêu

Nhìn từ trên cao, cánh đồng điện gió Bạc Liêu được quy hoạch thành một quần thể hạ tầng kỹ thuật đồng bộ trải rộng trên diện tích mặt nước hàng nghìn héc ta. Sự kết hợp giữa công nghệ cơ khí chính xác và kết cấu cầu cảng vượt biển đã biến vùng bãi bồi hoang sơ thành một công trình biểu tượng kỳ vĩ.

Cấu tạo trụ tua bin thép và cánh quạt

Mỗi trụ trong tổng số 62 trụ tua bin gió tại đây đều được chế tạo từ hợp kim thép đặc chủng phủ sơn chống ăn mòn muối biển nhiều lớp, đạt chiều cao khoảng tám mươi mét và đường kính thân trụ hơn bốn mét ở phần chân đế cùng tổng trọng lượng vượt mức hai trăm tấn. Phần bệ đỡ của mỗi trụ tua bin là một đài móng bê tông cốt thép đồ sộ hình bát giác hoặc hình tròn được nâng đỡ bởi hệ thống cọc đóng sâu xuống tầng địa chất cứng bên dưới lớp bùn phù sa của bãi bồi ven biển Đông.

Trên đỉnh mỗi trụ thép là buồng máy phát điện công suất 1,6 megawatt kết nối với hệ thống ba cánh quạt dài bốn mươi hai mét làm từ vật liệu nhựa tổng hợp gia cường sợi thủy tinh siêu bền. Khi vận hành, đường kính vòng quay của ba cánh quạt đạt tới tám mươi hai mét, tích hợp hệ thống cảm biến khí tượng thông minh giúp đầu tua bin tự động xoay theo hướng gió và tự động gập cánh hãm phanh an toàn khi xuất hiện giông bão vượt ngưỡng cho phép.

  • Thân trụ tua bin thép chống ăn mòn: Kết cấu hình trụ tròn thuôn dần từ chân bệ lên đỉnh với chiều cao khoảng tám mươi mét, bên trong bố trí thang máy kỹ thuật và cáp dẫn điện ngầm cách ẩm tuyệt đối trong môi trường sương muối.
  • Hệ thống cánh quạt khí động học: Ba cánh quạt dài bốn mươi hai mét chế tạo từ vật liệu tổng hợp nhẹ và dẻo dai, có khả năng chuyển hóa động năng của gió biển thành cơ năng quay trục máy phát ngay cả khi vận tốc gió ở mức trung bình thấp.
  • Đài móng bê tông dự ứng lực trên biển: Nằm cao hơn mực nước triều cường lịch sử, đóng vai trò chịu tải trọng tĩnh và lực uốn ngang khổng lồ do sóng biển cùng gió chướng tác động liên tục lên thân trụ.
  • Hệ thống cáp ngầm truyền tải 22kV: Toàn bộ điện năng sản sinh từ các tua bin ngoài khơi được dẫn qua mạng lưới cáp ngầm đi dọc theo gầm cầu bê tông về trạm biến áp nâng áp 110kV trên đất liền trước khi hòa vào lưới điện quốc gia.

Hệ thống cầu dẫn bê tông vươn ra biển

Điểm nhấn kiến trúc tạo nên nét độc bản cho cánh đồng điện gió Bạc Liêu chính là mạng lưới cầu dẫn bê tông trên biển có tổng chiều dài hàng chục ki lô mét vươn thẳng từ bờ đê ra khơi xa. Hệ thống cầu dẫn này được thiết kế với mặt cắt thông thoáng, nâng đỡ bởi hàng nghìn nhịp cọc bê tông cốt thép cắm xuống đáy biển nhằm phục vụ công tác vận chuyển thiết bị, tuần tra bảo dưỡng định kỳ các trụ tua bin và bảo vệ đường cáp điện ngầm.

Hai bên hành lang cầu dẫn bê tông trên biển, những dải phù sa màu mỡ vẫn tiếp tục bồi tụ theo nhịp thủy triều, nuôi dưỡng thảm thực vật mắm, đước, bần thuộc dải rừng phòng hộ ven biển. Sự hiện diện của các tuyến cầu nổi trên mặt nước giúp dòng chảy ven bờ và quá trình trao đổi trầm tích tự nhiên không bị chia cắt, tạo nên sự hài hòa hiếm có giữa bê tông cốt thép hiện đại và hệ sinh thái ngập mặn bản địa.

Tuyến cầu dẫn bê tông vươn thẳng ra biển dẫn tới các trụ quạt gió trong ráng chiều vàng rực
Tuyến cầu dẫn bê tông vươn thẳng ra biển dẫn tới các trụ quạt gió trong ráng chiều vàng rực

Đời sống văn hóa ven biển quanh cánh đồng điện gió Bạc Liêu

Không chỉ đơn thuần là một nhà máy sản xuất điện năng, không gian bao quanh cánh đồng điện gió Bạc Liêu còn gắn bó mật thiết với đời sống sinh kế lâu đời của cộng đồng cư dân ven biển Kinh, Khmer và Hoa. Dọc theo tuyến đường đê biển Đông dẫn về công trình, bức tranh văn hóa bản địa hiện lên sống động qua những ngôi chùa cổ, những vườn nhãn trăm tuổi và nhịp sống lao động cần cù nơi đầu sóng.

Sự cộng sinh với sinh kế cư dân ven biển

Dưới chân các trụ tua bin và dọc theo hành lang rừng phòng hộ ven biển, hệ sinh thái bãi bồi ngập mặn vẫn duy trì nguồn lợi thủy sản tự nhiên phong phú gồm cá thòi lòi, cua biển, ốc len, nghêu và sò huyết. Vào những buổi bình minh hay chiều muộn khi thủy triều rút để lộ lớp bùn non óng ánh, hình ảnh người dân địa phương dùng bàn trượt bùn đi bắt cá thòi lòi, đặt lợp cua hay cào nghêu sò dưới bóng những cánh quạt gió khổng lồ đã trở thành nét sinh hoạt đặc trưng của vùng biển xã Vĩnh Trạch Đông.

Sự hiện diện của hàng nghìn cọc bê tông thuộc hệ thống đài móng tua bin và cầu dẫn bê tông trên biển vô tình tạo thành những rạn nhân tạo vững chắc dưới mặt nước. Các loài hàu biển, hà biển và rong tảo bám quanh chân cọc bê tông đã thu hút nhiều đàn cá đối, cá nâu, cá kèo cùng các loài giáp xác tìm về trú ngụ và kiếm ăn, làm phong phú thêm chuỗi thức ăn tự nhiên của vùng nước lợ ven bờ.

Cách khu vực điện gió không xa về phía tây nam, những diêm dân gắn bó với nghề làm muối truyền thống Bạc Liêu vẫn ngày ngày dẫn nước biển vào ruộng phơi kết tinh dưới nắng gió. Cùng một nguồn năng lượng tự nhiên từ gió biển và ánh nắng mặt trời, nếu người xưa tạo nên hạt muối mặn mòi nuôi sống bao thế hệ thì thế hệ hôm nay lại thu giữ sức gió để thắp sáng những công trình hiện đại.

Mạch nguồn giao thoa trên cung đường di sản

Hành trình tiếp cận cánh đồng điện gió Bạc Liêu từ trung tâm đô thị đi qua tuyến đường ven biển rợp bóng những vườn nhãn da bò Bạc Liêu cổ thụ có tuổi đời hơn một thế kỷ mọc trên giồng cát ven biển. Chỉ cách khu vực trụ quạt gió hơn một ki lô mét trên cùng địa bàn xã Vĩnh Trạch Đông là quần thể chùa Xiêm Cáng uy nghiêm mang đậm nghệ thuật kiến trúc Khmer Nam Bộ khởi dựng từ cuối thế kỷ XIX.

Tại dải đất giồng cát ven biển này, cộng đồng người Khmer, người Hoa gốc Triều Châu và người Kinh đã cùng nhau khai hoang lập ấp suốt nhiều thế kỷ, để lại dấu ấn văn hóa đậm nét qua từng nếp nhà, ngôi miếu cổ và những mùa lễ hội truyền thống. Tiếng chuông chùa ngân vang mỗi buổi chiều tà hòa cùng tiếng rì rầm của sóng biển và nhịp quay êm đềm của những cánh quạt gió ngoài khơi tạo nên một không gian văn hóa vừa cổ kính vừa hiện đại.

Sự kết nối không gian liên hoàn từ khu vực nội ô với Nhà Công tử Bạc Liêu và Khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu, đi qua khu bảo tồn thiên nhiên vườn chim Bạc Liêu cùng không gian tín ngưỡng Quán Âm Phật Đài Bạc Liêu tại cửa biển Nhà Mát trước khi chạm tới những trụ tua bin gió ngoài khơi đã tạo nên một trục cảnh quan đa tầng. Tại đó, chiều sâu lịch sử khai hoang mở cõi, bản sắc tín ngưỡng đa dân tộc và khát vọng vươn ra biển lớn bằng khoa học công nghệ hòa quyện vào nhau một cách tự nhiên.

Tuyến không gian cảnh quan liên kếtĐặc trưng di sản và sinh tháiMối quan hệ giao thoa với khu vực điện gió
Dải rừng phòng hộ ven biển Vĩnh Trạch ĐôngHệ sinh thái rừng ngập mặn chắn sóng và bãi bồi phù saTạo vành đai bảo vệ đê biển và nuôi dưỡng nguồn lợi thủy sản dưới chân trụ gió
Quần thể kiến trúc Khmer cổKhông gian văn hóa tâm linh và lễ hội cổ truyền trên giồng cátKết nối trực tiếp trên trục đường ven biển dẫn vào khu vực điện gió
Vành đai vườn nhãn cổ và đồng muốiCảnh quan nông nghiệp bản địa thích ứng với đất cát pha mặnMinh chứng cho sự thích ứng bền bỉ của cư dân với điều kiện nắng gió ven biển
Khu vực cửa biển Nhà MátTrung tâm tín ngưỡng dân gian cầu ngư và bình an trên biểnĐiểm tựa tinh thần của ngư dân vươn khơi bên cạnh cột mốc công nghiệp mới

Giá trị biểu tượng và bảo tồn cánh đồng điện gió Bạc Liêu

Trải qua hơn một thập kỷ hiện diện giữa biển trời phương Nam, cánh đồng điện gió Bạc Liêu đã vượt qua vai trò của một dự án hạ tầng kỹ thuật thuần túy để trở thành biểu tượng thị giác đại diện cho tư duy phát triển kinh tế xanh. Công trình khẳng định tiềm năng chuyển hóa những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như nắng gắt, gió chướng và bãi lầy thành nguồn lực phát triển bền vững.

Biểu tượng tiên phong của kinh tế năng lượng sạch

Sự thành công của mô hình 62 trụ tua bin gió vận hành ổn định trên nền địa chất bùn yếu ven biển đã mở đường cho hàng loạt dự án năng lượng tái tạo vùng cực Nam được triển khai dọc theo bờ biển Đông và bờ biển Tây của bán đảo Cà Mau. Hàng năm, lượng điện năng sạch hòa lưới từ công trình góp phần giảm thiểu hàng trăm nghìn tấn khí thải carbon dioxide ra môi trường, đóng góp thiết thực vào mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trên phương diện mỹ học công nghiệp, hình ảnh những cánh quạt trắng muốt quay đều trên nền trời xanh thẳm hay in bóng xuống mặt biển nhuộm sắc cam tím lúc hoàng hôn đã định hình một dấu ấn nhận diện mới mẻ cho vùng đất cực Nam. Những nhịp cầu dẫn bê tông trên biển vươn thẳng ra chân trời gợi nhắc tinh thần khai phá không ngừng nghỉ của con người miền Tây từ thuở khẩn hoang rừng tràm, rừng đước đến kỷ nguyên làm chủ công nghệ năng lượng sạch.

Bảo vệ hành lang sinh thái rừng ngập mặn

Song hành cùng việc duy tu bảo dưỡng định kỳ hệ thống thiết bị cơ điện có công suất 99,2 MW, công tác bảo tồn nguyên trạng dải rừng phòng hộ ven biển và hệ sinh thái bãi bồi ven biển Đông luôn giữ vai trò sống còn đối với sự bền vững lâu dài của công trình. Tán rừng mắm và rừng đước dày đặc phía bên trong đê biển chính là bức tường xanh tự nhiên giúp giảm thiểu sức công phá của sóng lớn, giữ chặt lớp phù sa ven bờ và bảo vệ kết cấu mố cầu dẫn khỏi nguy cơ xói lở.

Các chương trình trồng dặm cây mắm, cây bần trên bãi bồi mới lắng đọng quanh các tuyến cầu dẫn được triển khai thường xuyên nhằm mở rộng diện tích che phủ rừng ngập mặn. Khi bộ rễ chằng chịt của cây rừng bám sâu vào lớp bùn non, nền địa chất ven bờ ngày càng được củng cố vững chắc, vừa bảo vệ an toàn cho hành lang lưới điện vừa duy trì môi trường sinh trưởng tự nhiên cho các loài chim nước và thủy sản bản địa.

Trong tiến trình số hóa và lưu trữ hệ thống tri thức bản địa, chuyên trang Cà Mau NSSC ghi nhận công trình này như một hình mẫu tiêu biểu về sự kết hợp hài hòa giữa đổi mới sáng tạo công nghệ và bảo tồn cảnh quan sinh thái tự nhiên. Việc duy trì sự cân bằng giữa vận hành công nghiệp an toàn, bảo vệ đa dạng sinh học vùng ngập mặn và tôn trọng không gian văn hóa cộng đồng ven biển giúp công trình giữ vững sức sống bền bỉ qua thời gian.

Khép lại hành trình khám phá vùng bờ biển phía đông bán đảo, cánh đồng điện gió Bạc Liêu để lại ấn tượng sâu đậm về vẻ đẹp giao thoa giữa trí tuệ khoa học hiện đại và thiên nhiên khoáng đạt của vùng đất cực Nam Tổ quốc. Những cánh quạt gió vẫn ngày đêm quay đều giữa trùng khơi không chỉ mang nguồn năng lượng sạch hòa vào dòng chảy phát triển của đất nước mà còn khắc họa một biểu tượng kiêu hãnh, bền vững nơi đầu sóng ngọn gió.

Chia sẻ:
CC

NSSC Cà Mau

camau.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Cà Mau.

Xem thêm các bài trong chuyên mục Địa điểm Cà Mau.

Bài liên quan

Bài viết mới nhất